Maak kennis met Thera van den Heuvel, schipper op Pontje Steur in de Brabantse Biesbosch 

In de nieuwsbrief laten we je elke keer kennismaken met iemand die werkzaam is in de pontjes-branche. Deze keer zijn we op bezoek bij schipper Thera. Hoe en waarom een schipper ‘van de wal’ al 26 jaar op deze populaire pont vaart. 

Thera van den Heuvel

Hoe ben je schipper geworden op Pontje Steur?  

Dat hangt samen met de ontwikkeling van de veerverbinding over het Steurgat. Eind vorige eeuw werden verschillende fietsroutes ontwikkeld, onder andere routes met knooppunten. Omdat de afstand tussen de Oostwaard en de Noordwaard in de Biesbosch te groot was, werd een veerverbinding tot stand gebracht over het Steurgat. Het Steurgat is een 80 meter breed water dat de Nieuwe Merwede in het noorden met de Amer in het zuiden verbindt. Omdat in het noorden van het Pontje Steur de Biesboschsluis en twee jachthavens liggen is het Steurgat druk bevaren, ook door de beroepsvaart. 

Het begon als een trekpontje voor fietsers en wandelaars, waarbij de passant zichzelf naar de overkant moest draaien. Maar in de praktijk bleek het ketting draaisysteem te zwaar om de afstand van 80 meter te overbruggen en al snel werd het pontje gemotoriseerd. Rijkswaterstaat eiste dat er voortaan een schipper met vaarbewijs aan boord moest zijn.  

Nu heeft Werkendam een groot schippersbestand en meerdere oud schippers hadden zich al aangemeld als vrijwillig pontschipper. Ik was de enige vrouw en kwam “van de wal”, maar wel met een vaarbewijs! De Biesbosch was voor mij allang een bekend gebied, waar ik vanaf mijn jeugd regelmatig kwam. Om op deze prachtige locatie de gelegenheid te hebben om andere mensen daarvan te laten genieten, voelde voor mij als een verrijking.  

Wat is er zo bijzonder aan het Pontje Steur? 

Omdat het pontje in een getijdegebied vaart hebben we regelmatig te maken met extreem hoog water (overstroming) en bijzonder laag water. Dat vraagt van alle schippers aanpassingen. De eerste 10 jaar kwam het aantal passanten niet boven de 10.000 maar, doordat de e-bike steeds populairder werd, nam het aantal flink toe. Na de afronding van ontpoldering van de Noordwaard in 2016, onderdeel van de Ruimte voor de Rivier-projecten van Rijkswaterstaat, steeg het aantal passanten explosief.  

Er is een uniek fietsgebied ontstaan met een prachtige natuur. Verschillende fiets- en wandelroutes doorkruisen het gebied zoals het Liniepad, onderdeel van de Hollandse Waterlinie. De passanten komen niet alleen uit Nederland, maar ook uit Europa en zelfs ver daarbuiten. De schippers hebben hun handen vol om iedereen veilig over te varen. Op een pontje van maximaal 12 passanten worden soms ruim 600 passanten per dag overgezet. Niet alleen fietsers en wandelaars “bevolken” het pontje, ook skaters, steppers, de Solexclub, bakfietsen, een mobiele keuken, en zelfs enkele papagaaien. De enthousiaste pontschippers genieten altijd volop van deze bonte mengeling. Het pontje diende eens als training voor de Mobiele Eenheid en het lokale brandweerteam, het vervoert artiesten, bruidsparen, verdwaalde Tsjechen en terugkerende fietsers vanaf de Noordkaap.  

Schippers 

De gemeente Altena is de eigenaar van het Pontje Steur en heeft het beheer over het pontje dat gerund wordt door acht vrijwillige schippers. Daarnaast zijn er nog vier reserveschippers. Ik ben sinds 2000 schipper en vanaf 2006 coördinator. 

De schippers geven desgevraagd advies over fietsroutes, eetgelegenheden, mooie plekjes en natuur. Van de goed gevulde folderbak wordt eveneens dankbaar gebruik gemaakt. Soms zijn er “nieuwe” schippers nodig, om ons team volledig te houden. Via een oproep, in de lokale kranten, Omroep Altena FM en door spontane aanmeldingen lukt het altijd weer om opengevallen plaatsen in te vullen. Het onderling contact verloopt onder andere via een app groep.  

In 2025 was het pontje 25 jaar in de vaart en mocht ik de “Parel van Altena”, de vrijwilligers waarderingsprijs, in ontvangst nemen. Tijdens een jubileumlunch, die de gemeente Altena organiseerde, kregen alle schippers het boek “25 jaar Pontje Steur” uitgereikt, dat ik heb geschreven. Met jaarlijkse overzettingen boven de 20.000 passanten is het kleine pontje een onmisbare schakel in een groots gebied! 

Auteur